بسم الله الرحمن الرحیم

نماز وحشت  

ه پنجمين دسته از احاديث اين فصل احاديثى است كه در مورد نماز وحشت رسيده .

اين دسته از احاديث گرچه بر زيادى اجر و ثواب عاملين خيرات دلالت دارد ولى به اين

علت كه اهميت نماز وحشت را نيز در بر دارد، بطور جداگانه مطرح و به ذكر دو حديث

بسنده شده است .

1- مرحوم مجلسى از فلاح السائل به نقل از حذيفه بن يمان آورده است :

... قال : قال رسول الله (ص ): لاياتى على الميت ساعه اشد من اول ليله (دفن فيها)

، فارحموا موتاكم بالصدقه ، فان لم تجدوا، فليصل احدكم ركعتين ... فيبعث الله من

ساعته الف ملك الى قبره مع كل ملك ثوب و حله ، و يوسع فى قبره من الضيق الى

يوم ينفخ فى الصور، ويعطى المصلى بعدد ما طلعت عليه الشمس حسنات ، و ترفع

له اربعون درجه ⁽¹⁰⁰⁾

حذيفه گفت : رسول خدا (ص ) فرمودند: براى ميت هيچ لحظه اى بدتر از اولين دقايق

دفن او نيست ، پس به اموات خود از راه صدقه دادن ترحم كنيد، و اگر مالى نداريد، دو

ركعت نماز وحشت بخوانيد و آنگاه دستور نماز وحشت را بيان فرمودند، سپس فرمود:

اگر چنين كنيد خداوند در مقابل اين عمل يكهزار ملك به سوى قبر او گسيل مى كند

كه در دست هر ملك يك دست لباس و حوله و نعمتهاى بهشتى است ، قبر او را نيز

تا روز قيامت وسيع مى گرداند. در اجر و ثواب كسى كه نماز را خوانده نيز فرمودند:

خداوند براى آن كسى كه صدقه داده و يا نماز وحشت خوانده ، به تعداد هر چه در

جهان هستى وجود دارد و خورشيد بر آن مى تابد حسنات مى نويسند و نيز چهل

درجه از درجات بهشت به او ترفيع مى دهند.

2- باز در بحار از فلاح السائل به نقل از حضرت امير المؤ منين (ع ) مى نويسد:

روى عن امير المؤ منين (ع ) قال : قال رسول الله (ص ): اذا دفنتم ميتكم و فرغتم من

دفنه ، فليقم و ارثه او قرابته او صديقه من جانب القبر و يصلى ركعتين ... فان الله يرفع

عنه عذاب القبر و ضيقه ، و لو سال ربه ان يغفر للمومنين و المومنات والمسلمين

والمسلمات ، حيهم و ميتهم ، استجاب الله دعائه فيهم ، ويقول الله تعالى لصاحبه :

يا فلان بن فلان كن قرير العين ، قد غفر الله عزوجل لك ، ويعطى المصلى بكل حرف

الف حسنه ، ويمحى عنه الف سيئه ، فاذا كان يوم القيامه بعث الله تعالى صفا من

الملائكه يشيعونه الى باب الجنه ، فاذا دخل الجنه استقبله سبعون الف الف ملك ،

مع كل ملك طبق من نور مغطى بمنديل من استبرق ، وفى يد كل ملك كوز من نور

فيه ماء السلسبيل ، فياكل من الطبق و يشرب من الماء و رضوان الله اكبر⁽¹⁰¹⁾

رسول خدا(ص ) فرمود: وقتى از دفن ميت خود فارغ شديد، ورثه ، يا خويشان و يا

دوستان او كنار قبر بايستند و دو ركعت نماز وحشت بخوانند، و آنگاه دستور خواندن

نماز وحشت را بيان كردند،(علاقمندان به كتاب مفاتيح الجنان مراجعه فرمايند) سپس

فرمودند: خداوند بواسطه اين نماز عذاب قبر را از ميت بر مى دارد و قبر او را در وسعت

زايد الوصفى قرار مى دهد و به او خطاب مى شود كه از فلانى چشمت روشن باد،

خداوند گناهانت را بخشيد، و اگر نمازگزار بعد از نماز از خدا بخواهد همه مومنين و

مومنات را بيامرزد، دعاى او مستجاب مى شود و خداوند رحمت هاى خود را شامل

آنها مى گرداند.

سپس رسول خدا(ص ) در مورد ثوابى كه از اين بابت عايد نمازگزار مى شود، فرمودند:

براى نماز گزار هم به تعداد هر حرفى از نماز هزار حسنه قرار

مى دهد و هزار گناه از او مى آمرزد، و چون روز قيامت شود صفى از ملائكه او را تا

بهشت همراهى (مشايعت ) مى كنند و آنگاه كه داخل بهشت شود هفتاد ميليون

ملك از او استقبال مى كنند. همراه هر ملكى طبقى است از نور كه با پارچه هائى از

استبرق (حرير و ديبا) پوشيده شده و در دست آنها كوزه اى است از نور كه در آن آب

سلسبيل است او از نعمتهاى خداوند كه در طبقهاست مى خورد و از آب سلسبيل

مى آشامد و در پايان ، جمله اى اضافه فرمودند كه معنايش از همه آن نعمتها بالاتر و

بهتر است و آن اينكه : و رضوان الله اكبر؛ يعنى بدانيد رضوان خداوند در قيامت از همه

اين چيزهائى كه گفتيم بالاتر است .

در ارتباط با دو حديث فوق توجه به نكات زير لازم است :

1- در مورد اعدادى كه در اين گونه احاديث وجود دارد اين توضيح لازم است كه مقصود

زيادى و فراوانى آن آن چيزى است كه بعد از عدد واقع شده و عين همان عدد

خصوصيتى ندارد؛ مثلا در عبارت الف ملك ( هزار ملك ) مقصود آمدن ملائكه زياد است

، يا در عبارت الف حسنه و يا الف سيئه ثواب و گناه زياد است ، مقصود اين است كه

خداوند بواسطه اين كار، ثواب زيادى به انسان مى دهد و يا گناهان زيادى را از انسان

مى آمرزد، در آنجائى كه فرموده : ... و وقتى داخل بهشت مى شود هفتاد ميليون

ملك از او استقبال مى كنند مقصود استقبال ملائكه بى شمار است و شايد هم

ملائكه بيشترى از او استقبال كنند. اين كه در برخى احاديث آمده است : يك لحظه

انديشيدن ثوابش از عبادت هفتاد سال بهتر است معنايش اين نيست كه هفتاد سال

شمسى و يا هفتاد سال قمرى ، بلكه هدف تفكر در آثار و پديده هاى خلقت و

شناخت خالق جهان است كه به عبادتهاى هر انسانى ارزش مى دهد.

2-در ارتباط با ارزش و فايده نماز وحشت در عالم برزخ دوستى از نائين گفت : هر گاه

مى شنيدم كسى از دنيا رفته دو ركعت نماز وحشت براى او مى خواندم تا اين كه

روزى شنيدم فرد بدبخت و بيچاره اى كه رفتگر شهردارى بود از دنيا رفته ، با خود

گفتم : من براى همه افراد مى خواندم و اين شخص كه بى كس و بى مال بود بايد

حتما برايش نماز وحشت بخوانم ، چندى بعد او را در خواب ديدم ، پرسيدم : فلانى

وضعيت تو در آن عالم چطور است ؟ گفت : وضعيت بدى داشتم ولى آن دو ركعت

نمازى كه شما برايم خوانديد مرا نجات داد.بعد گفت : چون دعاى مرده در حق زنده

مستجاب مى شود، هر حاجتى دارى بگو تا بخاطر آن نمازى كه خواندى از خدا

بخواهم ، گفتم : دوست دارم حج خانه خدا نصيبم شود. در حقم دعا كرد و خداوند

وسائل آنرا در همان سال فراهم كرد و من به خانه خدا مشرف شدم .

مورد دوم : از قول مرحوم ملا فتح على سلطان آبادى استاد حاجى نورى نقل كرده

اند: يكى از علماء معاصر وى كه نابينا بوده و در عين حال درس ‍ تفسير قرآن مى گفته

و شاگردهاى زيادى هم داشته ، عادت داشت هر گاه مى شنيد مسلمانى از دنيا

رفته دو ركعت نماز وحشت براى او مى خواند. شبى شخصى را در خواب ديد از وى

پرسيد در چه وضعيتى به سر مى برى ؟ گفت : آن دو ركعت نمازى كه شما برايم

خوانديد مرا از نگرانى نجات داد.

پس به عنوان نتيجه بحث ، بايد بگويم : اولا كوچكترين عمل و بى ارزشترين كار عبادى

در نظر خداوند با ارزش است و هم گم شدنى نيست و خداوند آن را به حساب مى

آورد. آيات متعددى در اين مورد در قرآن شريف وجود دارد. چون بحث در تفسير اين آيات

خارج از موضوع كتاب است ، و از طرفى كسانى هستند كه به دانستن اين آيات

علاقه زيادى دارند، فقط به فهرست بعضى از آنها اشاره مى شود:

در سوره هاى : يونس 10، انبياء 21، قمر 31، سبا 34 و زلزال 99 به ترتيب آيات : 61،

۴۷، 16، 22 و 7 هر يك به طور جداگانه حكايت از اين معنا دارد كه هيچ عملى از

اعمال بندگان هر چند كوچك در پيشگاه خداوند گم شدنى نيست و در روز قيامت آن

را به محاسبه مى آورد. علاقه مندان مى توانند به تفاسير آيات مراجعه نمايند و يا

حداقل به قرآن ترجمه الهى قمشه اى از آن قسم كه يك صفحه قرآن و صفحه مقابل

شرح و ترجمه است مراجعه كنند و معناى بيشتر و بهترى را استفاده نمايند.

بنابراين دانستيم آنچه انسان بعنوان خيرات براى اموات انجام مى دهد در حقيقت

بيشترين بهره را براى خود اختصاص داده .آنهائى كه در فكر اموات هستند و هر كارى

را به ياد آنها و براى آنها انجام مى دهند، بدانند ثواب همان عمل را چند برابر در نامه

عمل خويش منعكس كرده اند، آنهائى كه دائما زبانشان به ياد ائمه هدى عليهم

السلام در ذكر است ، و هر ذكر و تسبيحى را به ياد آنها و براى آنها بر زبان جارى مى

كنند، و آنهائى كه ثواب اعمال مستحبى خود را تقديم ارواح مطهر انبياء و اولياء مى

كنند، به اعمال كم ارزش خود، ارزش و بهاء داده و ثواب آن را چند برابر حد متعارف در

نامه عمل خويش ثبت و ضبط نموده اند.